Miasto barykad
Z kostki brukowej, tramwajów, mebli i pojazdów powstawały małe twierdze — granice skrawków wolnej Warszawy.
17
Wyobraź sobie, że masz siedemnaście lat…
Masz przyjaciół, plany i pierwsze marzenia o dorosłości. Zamiast plecaka zakładasz biało-czerwoną opaskę. Dostajesz wiadomość: „Dzisiaj. Godzina 17.00. Bądź gotowy.”
Nie wiesz, czy wrócisz do domu. Tak dla tysięcy młodych warszawiaków rozpoczął się 1 sierpnia 1944 roku.
Godzina „W”
Warszawa staje do walki
Powstanie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku o godz. 17.00. Dowództwo Armii Krajowej chciało wyzwolić stolicę spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem Armii Czerwonej.
Planowano walkę przez kilka dni. Powstanie trwało 63 dni — do 2 października. Powstańcy mierzyli się z regularnymi oddziałami niemieckimi, dysponującymi artylerią, lotnictwem i bronią pancerną.
Nie wszyscy mieli broń. Wielu ruszało do walki z jednym granatem, pistoletem albo butelką zapalającą.
Miasto jako pole bitwy
Jak wyglądały walki?
Stare Miasto
Walka toczyła się o ulice, podwórka i klatki schodowe. Czasem obie strony zajmowały różne piętra tego samego budynku.
↘
Kanały
W ciemności, wodzie i błocie ewakuowano oddziały, rannych i meldunki. Nad głowami trwała bitwa.
Zdobycie PAST-y
20 sierpnia powstańcy zdobyli silnie broniony gmach telefoniczny — jeden z największych sukcesów Powstania.
Wojna nie była obrazem na ekranie. Człowiek nie mógł rozpocząć rozgrywki od nowa.
Nie postacie z legendy
Ludzie tacy jak my
30
Krystyna Krahelska „Danuta”
Poetka, harcerka i sanitariuszka. Została śmiertelnie ranna podczas ratowania kolegi.
21
Jan Rodowicz „Anoda”
Harcerz i żołnierz batalionu „Zośka”, zapamiętany jako odważny i pełen humoru.
17
Wanda Traczyk-Stawska „Pączek”
Łączniczka i strzelec. Nastolatka podejmująca decyzje dorosłych.
35
Eugeniusz Lokajski „Brok”
Olimpijczyk i fotograf, który dokumentował walkę i codzienność Warszawy.
Codzienność
Życie nie zatrzymało się całkowicie
📮
Poczta polowa
Harcerze przenosili wiadomości między rozdzielonymi rodzinami.
📻
Radio „Błyskawica”
Informowało świat o walczącej Warszawie.
🚙
„Kubuś”
Samochód pancerny zbudowany w kilkanaście dni.
💍
Śluby
Młodzi pobierali się pomiędzy alarmami i walkami.
63 dni
Oś czasu
Godzina „W”
O godz. 17.00 rozpoczynają się walki.
Wola i „Gęsiówka”
Zbrodnie na cywilach i uwolnienie więźniów obozu.
PAST-a
Ważny sukces walczącej stolicy.
Stare Miasto
Ewakuacja części oddziałów kanałami.
Kapitulacja
Koniec walk po 63 dniach.
63dni walki
ok. 16–18 tys.poległych powstańców
ok. 150–180 tys.ofiar cywilnych
setki tysięcywypędzonych mieszkańców
Liczby różnią się zależnie od źródeł i metod obliczeń.
Sprawdź się
Quiz
1 sierpnia • 17.00
Zatrzymaj się na minutę
Minuta trwa tylko 60 sekund. Pamięć powinna trwać znacznie dłużej.